13 Σεπτεμβρίου 1986 | 40 χρόνια μετά τους σεισμούς | Εκδηλώσεις μνήμης

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον καταστροφικό σεισμό της 13ης Σεπτεμβρίου 1986, μια ημερομηνία που χάραξε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ιστορία της Καλαμάτας. Με αφορμή τα τραγικά γεγονότα, ο Δήμος Καλαμάτας, σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς φορείς, ερευνητικά ιδρύματα και εθελοντικές οργανώσεις, διοργανώνει ένα ευρύ πρόγραμμα δράσεων μνήμης που συνδυάζει τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης με την επιστημονική γνώση και την πολιτική προστασία.

Οι εκδηλώσεις, οι οποίες εκτείνονται από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο, επικεντρώνονται στο κρίσιμο τριήμερο 11-13 Σεπτεμβρίου 2026, προσφέροντας στους πολίτες ένα πολυδιάστατο πλαίσιο ενημέρωσης, βιωματικών δράσεων και απότισης φόρου τιμής.

Στην αιχμή η επιστημονική γνώση και η ανθεκτικότητα

Κεντρικό πυλώνα των εκδηλώσεων αποτελεί η επιστημονική συνάντηση στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας. Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, η επιστημονική κοινότητα θα βρεθεί στο επίκεντρο με το συνέδριο «31 δευτερόλεπτα που συγκλόνισαν την πόλη», το οποίο συνδιοργανώνεται με το ερευνητικό πρόγραμμα Multimarex.

Website/Registration: https://events.geomar.de/e/Kalamata-Multi-Marex-2026 

Το βράδυ του Σαββάτου (19:45), στην επιστημονική εσπερίδα «40 Χρόνια μετά…», διακεκριμένοι επιστήμονες και θεσμικοί παράγοντες θα αναλύσουν τα τεκτονικά δεδομένα της περιοχής. Ο Ομότιμος Καθηγητής Γεωλογίας Δημήτριος Παπανικολάου θα ανακαλέσει στα γεγονότα του 1986, ενώ ο Διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Δρ. Αθανάσιος Γκανάς και η Καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Παρασκευή Νομικού θα παρουσιάσουν τα νεότερα στοιχεία για τα ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας και τη μορφολογία του βυθού του Μεσσηνιακού Κόλπου. Παράλληλα, η ειδικός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Έλενα Δασκαλάκη θα μιλήσει για την ετοιμότητα απέναντι στον κίνδυνο τσουνάμι.

Ομιλία θα πραγματοποιήσει ο πρώην Δήμαρχος Καλαμάτας Σταύρος Μπένος με τίτλο «Μνήμες Διαχείρισης», ενώ η Γενική Διευθύντρια του Δήμου Παναγιώτα Κουράκλη θα θέσει το πλαίσιο των σύγχρονων προκλήσεων για την πόλη.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με συζήτηση, με τη συμμετοχή του Δημάρχου Θανάση Βασιλόπουλου και των πρώην Δημάρχων Γιώργου Κουτσούλη και Παναγιώτη Νίκα.

Απότιση φόρου τιμής και συλλογική μνήμη

Την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, ημέρα της επετείου, το πρόγραμμα επικεντρώνεται στις εκδηλώσεις μνήμης. Το πρωί θα τελεστεί μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Φλαρίου, ενώ θα ακολουθήσει η καθιερωμένη τελετή στο Μνημείο για τους σεισμούς, στη συμβολή των οδών Κροντήρη και Νέδοντος.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας, στις 20:21 -την ακριβή ώρα που εκδηλώθηκε ο κύριος σεισμός το 1986- θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή στην Κεντρική Πλατεία. Την ατμόσφαιρα θα πλαισιώσουν οι «Μελωδίες Ελπίδας» από τη Δημοτική Φιλαρμονική Καλαμάτας και τη Χορωδία Παράδεισος, στον Ι.Ν. Γεννεθλίου της Θεοτόκου στα Γιαννιτσάνικα.

Σημειώνεται νωρίτερα την Παρασκευή στο αίθριο του Πνευματικού Κέντρου θα πραγματοποιηθεί η δράση EncelaDoc από τα Αρχεία Τάξις, το Πανεπιστήμιο Columbia, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το ΕΚΠΑ και το Tsunami Society.

Βιωματικά εργαστήρια και εθελοντισμός για τους πολίτες

Παράλληλα με το ακαδημαϊκό και θεσμικό σκέλος, η Κεντρική Πλατεία Καλαμάτας θα μετατραπεί το Σαββατοκύριακο 12 και 13 Σεπτεμβρίου σε πεδίο βιωματικών δράσεων Πολιτικής Προστασίας. Το Ελληνικό Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον, το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά, εθελοντικοί φορείς όπως ο Ερυθρός Σταυρός, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, η Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών και το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού θα πραγματοποιήσουν επιδείξεις πρώτων βοηθειών, ασκήσεις προσανατολισμού και εκπαιδευτικά παιχνίδια για παιδιά και οικογένειες.

Επιπλέον, στο Δημοτικό Πνευματικό Κέντρο φιλοξενείται έκθεση ιστορικού τύπου από τη Λαϊκή Βιβλιοθήκη έως τα τέλη Οκτωβρίου, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει φοιτητικό συνέδριο, ιστορικές αναδρομές για τη δεκαετία του ’80 και συμβολική δενδροφύτευση.